Opdatering: Stad verskaf vorderingsverslag oor Bronkhorstspruit-waterreaksie en bevestig aanspreeklikheidsmaatreëls

Na gister se gesamentlike interregeringsvoorligting oor die Bronkhorstspruit-waterkrisis, het die Stad Tshwane verdere vordering gemaak met die versterking van alternatiewe watervoorsiening, die bespoediging van tegniese intervensies en die uitbreiding van openbare bewustheidsaktiwiteite.

Vandag het ek die Dark City-kliniek in Ekangala, Streek 7, besoek saam met senior Stadsbestuur en Wyk 104-raadslid en Voorsitter van Voorsitters, raadslid Oupa Matshaine, na gister se skakeling in Zithobeni. Hierdie besoeke het ons in staat gestel om regstreeks met geraakte inwoners en gesondheidswerkers te skakel, die reaksie op die grond te evalueer en te verseker dat gemeenskappe die nodige ondersteuning en inligting ontvang.

Die nuutste aangemelde syfers toon dat nuwe gevalle van maag-en-dermsiekte afgeneem het van 'n hoogtepunt van 72 op 13 Oktober tot 16 op 18 Oktober. Gesondheidswerkers by die Dark City-kliniek het ook minder pasiënte aangemeld wat met simptome na vore kom. Hoewel dit bemoedigend is, bly ons prioriteit om verdere siekte te voorkom en toegang tot veilige drinkwater te herstel.

Alternatiewe watervoorsiening en gemeenskapsbewustheid

Sedert vandag is 35 watertenkers in geraakte gemeenskappe aktief, wat bestaan uit sewe munisipale voertuie en 28 diensverskaffervoertuie. Nog 'n tenker word môre verwag, wat die totaal op die beplande 36 bring.

Veilige drinkwater word steeds vanaf die Cullinan-waterbehandelingsaanleg voorsien, met gereelde toetsing van vulpunte en tenkers, benewens skoonmaak- en ontsmettingsmaatreëls. Toegewyde aflewerings word ook aan kritiese instellings gemaak, insluitend gesondheidsfasiliteite en skole.

Ek wil ook Coca-Cola bedank vir hul ondersteuning aan geraakte gemeenskappe deur die verskaffing van 'n watertenker. Hul bydrae toon die waarde van vennootskappe met die privaat sektor in die versterking van ons noodreaksie.

Ons verskerp deur-tot-deur-openbarebewustheidsaktiwiteite en werk saam met wykraadslede en wykskomitees om tenkerverpreiding te koördineer en te verseker dat inwoners weet waar om toegang tot veilige drinkwater te kry.

Inwoners word daaraan herinner dat kraanwater uit die geraakte stelsel onveilig bly vir drink, kook, bad of ander huishoudelike gebruike en tot verdere kennisgewing slegs vir die uitspoel van toilette gebruik moet word.

Bespoediging van die rehabilitasie van die behandelingsaanleg

Oor die afgelope 24 uur het ons steeds nou saamgewerk met Rand Water en die nasionale Departement van Water en Sanitasie om die rehabilitasie van die Bronkhorstspruit-waterbehandelingsaanleg te bespoedig.

Ek kan bevestig dat voldoende chloor nou beskikbaar is vir die skoonmaak van die aanleg en die voortgesette behandelingsvereistes daarvan. Hoewel dit die onmiddellike onderbreking in voorsiening oplos, is verdere werk nodig voordat water uit die aanleg as veilig vir verbruik verklaar kan word.

Rand Water se tegniese spanne werk reeds by die aanleg, doen instandhouding en evalueer die intervensies wat nodig is om dit na die nodige standaarde te herstel. Spanne werk rondom die klok, met verdere watergehalte-resultate wat verwag word om die volgende fase van intervensies te rig.

Die komende dae sal intensiewe tegniese werk behels, wat veranderings aan aanlegbedrywighede mag vereis, insluitend 'n moontlike tydelike sluiting om voorsiening te maak vir die installering van toerusting. Inwoners sal ingelig word oor enige veranderings wat hul watervoorsiening mag raak.

Rand Water het ook streng toegangskontroles by die behandelingsaanleg ingestel wat toegang tot gemagtigde personeel beperk om te sorg dat dringende tegniese werk veilig en sonder ontwrigting kan voortgaan.

Die uitspoel en ontsmetting van die geraakte verspreidingsnetwerk begin, gerugsteun deur daaglikse watergehaltemonitering deur die Stad, die Departement van Water en Sanitasie en die Waternavorsingskommissie.

Ons doelwit is om gebruik te maak van Rand Water se kundigheid en kapasiteit om die nodige opgraderings te bespoedig en skoon, veilige drinkwater so vinnig moontlik aan geraakte gemeenskappe te herstel.

Aanspreeklikheid en die voorkoming van 'n herhaling

Hoewel die onmiddellike reaksie ons prioriteit bly, is ons eendersyds vasbeslote om vas te stel wat gelei het tot die onderbreking in chloorvoorsiening, waarom inwoners nie tydig gewaarsku is nie en watter maatreëls nodig is om 'n herhaling te voorkom.

Die Hoof Bedryfsbeampte is getaak om hierdie mislukkings te ondersoek, insluitend die betrokke verkrygings-, operasionele en bestuursprosesse, en waarom die onderbreking nie toepaslik geëskaleer en aan geraakte gemeenskappe gekommunikeer is nie.

Die ondersoek moet aanspreeklikheid vasstel en regstellende stappe aanbeveel. Waar nalatigheid of wangedrag geïdentifiseer word, sal die Stad beslissend optree ooreenkomstig die toepaslike dissiplinêre prosesse.

As Uitvoerende Burgemeester het ek politieke verantwoordelikheid aanvaar vir die Stad se reaksie op hierdie krisis. Politieke aanspreeklikheid moet egter gepaardgaan met administratiewe aanspreeklikheid, veral waar inwoners se gesondheid en veiligheid ter sprake is.

Buiten individuele aanspreeklikheid moet ons die stelsels versterk wat verantwoordelik is vir die instandhouding van noodsaaklike behandelingsvoorrade, die monitering van watergehalte, die eskalering van operasionele risiko's en die kommunikasie van openbaregesondheidsbedreigings. Hierdie waarborge is krities om soortgelyke insidente te voorkom.

Die Stad sal voortgaan om saam te werk met die onafhanklike ondersoek deur die Waternavorsingskommissie en nasionale en provinsiale owerhede om die omstandighede van die besoedeling vas te stel en die langertermyn-herstelprogram te rig.

Die vordering wat sedert gister se voorligting gemaak is, is bemoedigend, maar omvangryke werk lê nog voor voordat veilige drinkwater deur die geraakte verspreidingsnetwerk herstel kan word.

Ons fokus bly daarop gerig om verdere siekte te voorkom, geraakte gemeenskappe te ondersteun, die rehabilitasie van die Bronkhorstspruit-waterbehandelingsaanleg te bespoedig en aanspreeklikheid vir die geïdentifiseerde mislukkings te verseker.

Uiteindelik moet ons reaksie nie net gemeet word aan hoe ons hierdie krisis bestuur nie, maar aan die optrede wat ons neem om te keer dat dit weer gebeur.